Nha Trang là thành phố du lịch, có khí hậu tốt, biển xanh nắng vàng, gió trong lành... Được hưởng nhiều ưu đãi thiên nhiên, nhưng ngôi nhà ống 3 tầng nằm trong khu đô thị Bắc Vĩnh Hải, Nha Trang, lại gặp bất lợi ở vị trí.
Ngôi nhà ống 3 tầng gặp 4 khó khăn chính:
- Vị trí lô đất xây nhà nằm gần trục đường trung tâm (cách 30 m) với lượng xe lưu thông lớn, ô nhiễm bụi và tiếng ồn mức độ cao.
- Nằm giữa hai nhà xưởng, trước mặt bên kia đường là xưởng sản xuất của công ty thuốc thú y (cao 7 m), sau lưng là xưởng garage (cao 5 m).
- Nằm trong khu vực bến xe, tình trạng an ninh phức tạp.
- Lô đất nằm trong khu đô thị mới đã cố định phần móng và vị trí trụ, bị khống chế về chiều cao và độ dốc phần mái trước (theo độ dốc lợp ngói).
Gia chủ là một gia đình trẻ (vợ chồng và một bé trai 3 tuổi) mong muốn không gian sống hướng nội, nhưng ngập tràn ánh sáng thiên nhiên và tận dụng gió mát.
Từ đó, kiến trúc sư Nguyễn Công Toàn đã đưa ra giải pháp thiết kế với những tiêu chí xuyên suốt:
- Thiết kế tiết kiệm năng lượng, tôn trọng văn hóa sống và thói quen sinh hoạt của gia chủ.
- Không gian mở nhưng hướng nội, mượn ánh sáng, bóng đổ để trang trí, tận dụng tối đa gió mát nhưng kiểm soát bụi và tiếng ồn, đảm bảo an toàn chống trộm cho ngôi nhà.
- Tận dụng chất liệu đặc thù địa phương để giảm chi phí đầu tư và lưu giữ dấu ấn bản sắc vùng miền.
Chi phí xây dựng, thiết kế, làm nội thất (ốp lát, đèn, thiết bị nhà vệ sinh, không tính tivi, tủ lạnh) là 1,35 tỷ đồng. Bàn ghế, giường tủ chuyển từ nhà cũ sang.
Mặt đứng nhà ống 3 tầng có hai lớp linh động, lớp đầu tiên là hệ lam với mật độ dày thưa khác nhau, tùy vào không gian bên trong là phòng ngủ, phòng thờ hay phòng tắm.
Lớp thứ hai là cửa kính lùi vào trong. Hệ lam nhôm dày và lam bê tông ở tầng 3 cũng là giàn để dây leo bám vào, theo thời gian sẽ là mặt tiền với cây xanh và hoa, có tác dụng giảm bức xạ nhiệt từ nhà xưởng đối diện, lọc bụi.
Hệ lam bê tông thưa hơn ở tầng 2 nhằm lấy ánh sáng, thông gió cho phòng ngủ và phòng tắm bên trong. Hệ lam còn giúp chống trộm an toàn, mở lớp cửa kính bên trong, có thể đón nhận gió trời. Cổng chính vào nhà ống 3 tầng cũng hai lớp, lớp ngoài là cổng sắt với những kẽ hở thông gió và giúp chủ nhà có thể quan sát được người đứng trước cổng nhà.
Giải pháp lấy sáng và thông gió từ việc tổ chức các khối không gian (vị trí giếng trời, vườn, tât cả các phòng đều có 2 mặt tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên) kết hợp với hệ mái lam bê tông nghiêng, mảng tường gạch thông gió…
Ngôi nhà ống 3 tầng luôn ngập tràn trong ánh sáng tự nhiên được “chắt lọc” kĩ lưỡng trong tính toán của người thiết kế: đón ánh nắng sáng trực tiếp vào nhà, buổi trưa để ánh nắng trực tiếp xuống khu vườn, các không gian còn lại lấy ánh sáng tán xạ qua lớp lam nghiêng, buổi chiều lọc ánh sáng tán xạ qua lớp tường gạch thông gió và lớp lam nghiêng. Áp dụng nguyên lý đối lưu và thông gió trực tiếp, giúp các không gian trong nhà ống 3 tầng đều đón được gió trời. Giàn dây leo giảm bức xạ nhiệt cho mái, bố trí các khoảng xanh góp phần mang thiên nhiên vào trong nhà và làm mát cho ngôi nhà.
Không gian với màu trắng chủ đạo, tạo hiệu quả phản quang biến chuyển nhờ ánh sáng tự nhiên và nhân tạo. Ngày lung linh ánh nắng, đêm ấm áp sắc đèn
Những đêm sáng trăng, ánh trăng chiếu qua giếng trời vào cửa sổ phòng ngủ, xuống không gian sinh hoạt chung, tạo thêm chút lãng mạn và chất thơ cho gia đình trẻ.
Dạng nhà ống thường thấy với vị trí nhiều bất lợi, kèm theo chi phí đầu tư không nhiều, chỉ bằng ánh sáng, bóng nắng và gió trời tự nhiên, kiến trúc sư trẻ đã mang lại một giải pháp mới cho mô hình
Nhà ống 3 tầng, tạo nên một không gian sống hòa mình trong ánh sáng thiên nhiên, tôn trọng “cái gọi là nhà” vốn thấy trong nhận thức của người Việt.
Ánh sáng và bóng đổ trang trí cho ngôi nhà ống 3 tầng thêm lung linh. Đó là chất liệu động biến chuyển tùy thời điểm, tạo nên những góc không gian thú vị.
Khu vườn giữa nhà ống 3 tầng được trồng một cây dụ huyết rồng, đá trang trí là đá rẻo từ mỏ đá chẻ, đá sỏi, những “chất liệu” đặc trưng của các vùng núi đá Khánh Hòa. Gạch thông gió, đèn trang trí được “độ” từ đèn LED kết hợp vỏ bóng…không mới nhưng hiệu quả không gian mộc mạc mà tinh tế, tất cả vừa tạo dấu ấn đặc trưng, vừa tiết kiệm chi phí.
Góc uống trà và phòng ăn của đôi vợ chồng trẻ với những kỉ vật quen thuộc từ khu tập thể cũ, hòa giữa cây xanh và nắng vàng.
Phòng ăn ngay cạnh khu vườn nhỏ.
Tất cả các phòng ngủ và các không gian khác trong nhà ống 3 tầng đều có 2 mặt đối diện tiếp xúc với ánh sáng từ thiên nhiên.
Các phòng vệ sinh đều được lấy ánh sáng và thông thoáng tự nhiên.
